Toen ik 3 jaar geleden mijn eerste hond kreeg, dacht ik dat dát een leercurve was. Tot mijn dochter vorig jaar vroeg: “Papa, mogen we een aquarium?”
Een aquarium starten als beginner klinkt simpel. Bak vullen, water erin, vissen kopen. Klaar.
Maar geloof me: als je de cyclus, filter en het juiste onderhoud niet begrijpt, ben je binnen twee weken je vissen kwijt.
Ik heb het zelf meegemaakt. En daarom schrijf ik deze gids. Zodat jij die fout niet maakt.
In dit artikel leer je:
- Welke materialen je écht nodig hebt
- Hoe de aquarium cyclus werkt (zonder ingewikkelde uitleg)
- Hoe je stap voor stap veilig vissen toevoegt
- Wat het kost in België/Nederland
- En wat ik achteraf anders had gedaan
Laatste update: 15 februari 2026, prijzen gecontroleerd op Zooplus.be
Wat heb je nodig om een aquarium te starten?
Ik begon met een goedkope set van Bol.com van €89. Achteraf gezien… geen slimme zet. De filter was te zwak en de verlichting was ondermaats.
Wat heb je minimaal nodig?
Basisbenodigdheden
- Aquarium (minstens 60 liter – kleiner is moeilijker stabiel te houden)
- Filter (interne of externe)
- Verwarming (voor tropische vissen)
- Thermometer
- LED verlichting
- Bodemsubstraat (grind of aquasoil)
- Waterconditioner
- Testset (ammoniak, nitriet, nitraat)
- Planten
- Eventueel luchtpomp
In Vlaanderen zie ik vaak beginners starten met een 54L starterset van Pets Place. Dat kan, maar controleer altijd of de filter voldoende capaciteit heeft.
Stap-voor-stap: zo start je veilig je aquarium
Hier komt het belangrijkste deel. Neem hier echt de tijd voor.
Stap 1: Kies de juiste locatie
Niet in direct zonlicht. Dat dacht ik eerst wel “voor extra licht”. Resultaat? Algenexplosie binnen 10 dagen.
Zet je aquarium:
- Op een stevige kast
- Niet naast een radiator
- Niet in volle zon
- In de buurt van een stopcontact
Stap 2: Spoel alles uit (zonder zeep!)
Gebruik lauw water. Geen schoonmaakmiddelen.
Zeepresten zijn dodelijk voor vissen.
Ik spoelde mijn grind de eerste keer amper. Het water was drie dagen troebel. Sindsdien spoel ik tot het water volledig helder blijft.
Stap 3: Plaats bodem en decoratie
Eerst substraat, dan decoratie, daarna planten.
Planten zijn geen “extraatje”. Ze helpen bij:
- Nitraatopname
- Zuurstofproductie
- Stabiliteit van het ecosysteem
Persoonlijk ben ik fan van:
- Anubias (makkelijk)
- Javavaren
- Vallisneria
Mijn eerste fout? Te weinig planten. Het aquarium bleef instabiel.
Stap 4: Vul met water + conditioner
Gebruik kraanwater en voeg een waterconditioner toe (zoals JBL Biotopol – €8,49 bij Zooplus.be).
Dit verwijdert:
- Chloor
- Zware metalen
Laat daarna alles 24 uur draaien.
Stap 5: Start de stikstofcyclus (DE belangrijkste stap)
Hier gaat het vaak mis.
Een aquarium moet “indraaien”. Dat duurt gemiddeld 3-4 weken.
Wat gebeurt er?
- Afval produceert ammoniak (giftig)
- Bacteriën zetten dit om naar nitriet (nog giftiger)
- Andere bacteriën zetten nitriet om naar nitraat (minder schadelijk)
Je meet dit met een testset.
Vorig jaar probeerde ik een “snelle opstart” met bacteriecultuur uit een flesje (€12,95 bij Medpets.be). Dat helpt, maar vervangt de cyclus niet volledig.
Geduld is hier echt je beste vriend.
Stap 6: Voeg langzaam vissen toe
Begin met een paar sterke soorten:
- Guppy’s
- Platy’s
- Corydoras
Niet alles tegelijk. Voeg om de 1-2 weken een kleine groep toe.
Mijn fout? 12 vissen ineens kopen omdat ze “in promo” waren. Waterwaarden crashten.
Stap 7: Onderhoudsritme opstarten
Een aquarium is geen zelfonderhoudend systeem.
Wat ik wekelijks doe:
- 20-30% water verversen
- Ruit reinigen
- Waterwaarden testen
- Dode bladeren verwijderen
Filter schoonmaken? Enkel in aquariumwater, nooit onder de kraan. Anders dood je de goede bacteriën.
Wat kost een aquarium starten als beginner?
Hier een realistisch overzicht gebaseerd op mijn eigen uitgaven.
Ik betaal momenteel ongeveer €24 per maand aan:
- Voer
- Waterbehandeling
- Stroom
- Af en toe nieuwe planten
Dat is minder dan mijn hondenvoer (€63/maand), maar toch iets om rekening mee te houden.
FAQ over aquarium starten voor beginners
Hoe lang duurt de aquarium cyclus?
Gemiddeld 3 tot 4 weken. Soms 6. Testen is de enige betrouwbare manier.
Hoeveel vissen mag ik in 60 liter?
Vuistregel: 1 cm vis per liter water. Maar dit is simplistisch.
Gedrag en territorium tellen ook mee.
Kan ik meteen planten én vissen plaatsen?
Planten: ja.
Vissen: nee, eerst cyclus.
Hoe vaak moet ik het water verversen?
Wekelijks 20-30%. Dat werkt voor mij het beste.
Heb ik echt een filter nodig?
Ja. Altijd.
Sommige “low tech” experts beweren van niet, maar als beginner zou ik dat risico niet nemen.
Wat is de grootste beginnersfout?
Te snel willen gaan.
Aquarium houden is geduld oefenen.
Samenvatting: zo start je slim
Een aquarium starten als beginner draait om drie dingen:
- Goede voorbereiding
- Geduld tijdens de cyclus
- Consequent onderhoud
Begin niet te klein. Bespaar niet op je filter. En voeg vissen langzaam toe.
Let op: dit is mijn persoonlijke ervaring, raadpleeg altijd een gespecialiseerde aquariumwinkel of dierenarts bij problemen.
Zelf ben ik intussen echt fan geworden van aquaria. Het werkt rustgevend. ’s Avonds met de lichten gedimd naar je vissen kijken… heerlijk.
Maar het is geen decorstuk. Het is een levend ecosysteem. Behandel het zo.
Heb jij net een aquarium gestart? Of heb je vragen over je filter of vissen? Laat het weten in de reacties!