Inleiding: wat ga je leren en waarom is het belangrijk

Toen ik 3 jaar geleden mijn eerste hond kreeg, dacht ik dat dát een langetermijnverantwoordelijkheid was. Maar eerlijk? Een schildpad als huisdier kan nóg meer toewijding vragen. Sommige soorten worden 40 tot 80 jaar oud. Dat is geen impulsieve aankoop.

In deze stap-voor-stap gids leer je hoe je een schildpad als huisdier verzorgt, wat het verschil is tussen een landschildpad en waterschildpad, welke materialen je nodig hebt, hoeveel het kost en of je een vergunning nodig hebt in België of Nederland.

Veel mensen onderschatten vooral de juiste inrichting van het terrarium en de verlichting. En dat is precies waar het vaak misloopt.


Wat heb je nodig (vereisten/materialen)

De benodigdheden verschillen sterk tussen een landschildpad en waterschildpad. Dat is het eerste wat je moet weten.

Voor een landschildpad

  • Ruim terrarium of buitenverblijf (min. 120x60 cm voor jonge dieren)
  • UVB-lamp (essentieel voor vitamine D3)
  • Warmtelamp (basking spot rond 32°C)
  • Bodembedekking (kokosvezel, aarde zonder meststoffen)
  • Calciumpoeder
  • Schuilplek
  • Ondiepe waterbak
  • Thermometer + hygrometer

Voor een waterschildpad

  • Aquarium (min. 200 liter voor volwassen exemplaar)
  • Krachtige filter (min. 2-3x tankinhoud per uur)
  • UVB-lamp
  • Warmtelamp boven droog eiland
  • Waterverwarming (24–26°C)
  • Droog eiland / basking platform
  • Testkit voor waterkwaliteit
⚠️ Let op
Een gewone lamp uit de doe-het-zelfzaak vervangt geen UVB-lamp. Zonder UVB krijgt je schildpad botproblemen en schildvervorming.

Landschildpad vs waterschildpad: wat kies je?

Ik heb zelf ervaring met een Griekse landschildpad van een kennis (ik paste er maanden op) en een roodwangschildpad die ik vorig jaar tijdelijk opving.

Landschildpad

✅ Rustiger
✅ Minder wateronderhoud
❌ Gevoelig voor verkeerde voeding
❌ Heeft vaak winterslaap nodig

Waterschildpad

✅ Actiever, leuk om te observeren
✅ Geen winterslaap nodig (meestal)
❌ Water snel vuil
❌ Filter- en stroomkosten hoger

Wat ik geleerd heb is: kies niet op “wat schattiger is”, maar op hoeveel onderhoud je wil doen. Een waterschildpad vraagt wekelijks serieus poetswerk.


Stap-voor-stap uitleg

Stap 1: Kies de juiste soort

In Vlaanderen zie je vaak Griekse landschildpadden en bij waterschildpadden vooral roodwangschildpadden (al worden die minder verkocht).

Check altijd:

  • Hoe groot wordt de soort?
  • Hoe oud kan ze worden?
  • Is er een vergunning nodig?

Sommige beschermde soorten vereisen CITES-documenten. Koop dus enkel bij erkende kwekers of gespecialiseerde winkels.

💡 Tip
Vraag altijd naar officiële papieren. Zonder correcte documenten mag je sommige soorten niet houden of verkopen.

Stap 2: Richt het terrarium of aquarium correct in

Hier gaat het vaak mis.

Voor mijn opvang-waterschildpad had ik eerst een te kleine filter. Resultaat? Troebel water binnen 4 dagen. Ik heb toen via Zooplus.be een JBL CristalProfi besteld voor €132,90. Sindsdien veel stabieler.

Belangrijke richtlijnen:

Temperatuur

  • Basking spot: 30–35°C
  • Omgeving: 22–25°C
  • Water: 24–26°C

UVB-licht

  • 10–12 uur per dag
  • Lamp elke 6-12 maanden vervangen (ook als ze nog brandt)

Stap 3: Zorg voor juiste voeding

Dit verschilt sterk per soort.

Landschildpad:

  • 80% bladgroenten (paardenbloemblad, andijvie, weegbree)
  • Geen fruit als hoofdvoeding
  • Calcium 2-3x per week

Waterschildpad:

  • Schildpaddensticks
  • Af en toe insecten of vis
  • Groenten afhankelijk van soort

Vorig jaar probeerde ik goedkopere voeding van Bol.com (€14,99 per pot), maar mijn opvangschildpad at het nauwelijks. Met JBL sticks (€24,50 bij Medpets.be) had ik geen probleem.

Sommige experts zeggen dat commerciële voeding voldoende is, maar in de praktijk zie ik betere schildkwaliteit bij gevarieerde voeding.


Stap 4: Onderhoud en schoonmaak

Landschildpad:

  • Dagelijks water verversen
  • Wekelijks bodembedekking controleren
  • Maandelijks diep reinigen

Waterschildpad:

  • Wekelijks 25–30% water verversen
  • Filter om de 2-4 weken schoonmaken
  • Waterwaarden testen

Ik maak er zelf een vaste zondagroutine van. Anders stel je het uit. En geloof me, een verwaarloosd aquarium ruik je meteen.


Stap 5: Dierenarts en gezondheid

Zoek een reptielkundige dierenarts. Niet elke dierenarts is gespecialiseerd in reptielen.

Mijn dierenarts in Antwerpen raadde jaarlijkse controle aan, ook zonder klachten. Kostprijs: €48 per consult.

Let op signalen zoals:

  • Zachte plekken op het schild
  • Niet eten
  • Opgezette ogen
  • Scheef zwemmen (bij waterschildpadden)
⚠️ Let op
Ga bij twijfel altijd naar een gespecialiseerde dierenarts. Wachten kan bij reptielen snel fataal zijn.

Stap 6: Vergunning en wetgeving

In België:

  • Sommige soorten vallen onder CITES
  • Verkoop zonder documenten is strafbaar
  • Registratie kan verplicht zijn afhankelijk van soort

In Nederland:

  • Check de RVO-lijst toegestane diersoorten
  • Mogelijk DigiD nodig voor meldingen

Informeer altijd bij je gemeente.


Kosten overzicht

💰 Gemiddelde kosten schildpad (eerste jaar)
KostenpostMinimumGemiddeldMaximum
Aankoop schildpad€40€85€150
Terrarium/aquarium€120€250€600
UVB + warmtelamp€60€110€180
Filter (water)€70€130€250
Voeding per jaar€90€150€240
Dierenarts€48€95€180
Stroomkosten/jaar€120€220€350

Laatste update: 15 februari 2026, prijzen gecontroleerd op Zooplus.be

Ik betaalde zelf ongeveer €312 extra stroomkosten per jaar voor de opvang-waterschildpad. Dat wordt vaak vergeten.


FAQ

Heb je een vergunning nodig voor een schildpad?

Soms wel. Vooral bij beschermde soorten (CITES). Koop nooit zonder papieren.

Hoe oud wordt een schildpad als huisdier?

Afhankelijk van de soort 30 tot 80 jaar. Sommige zelfs ouder.

Kan een schildpad samen met andere dieren?

Ik zou het persoonlijk afraden. Mijn hond was nieuwsgierig maar dat gaf stress bij de schildpad.

Moet een landschildpad in winterslaap?

Veel Mediterrane soorten wel. Dit moet gecontroleerd gebeuren. Overleg met een dierenarts.

Hoe vaak moet je een waterschildpad voeren?

Jonge dieren dagelijks. Volwassen dieren om de dag, afhankelijk van soort.

Ruikt een schildpadverblijf?

Een goed onderhouden verblijf niet sterk. Slechte filtering of te weinig schoonmaak wél.


Samenvatting

Een schildpad als huisdier is geen eenvoudige keuze. Het verschil tussen een landschildpad en waterschildpad is groot, vooral qua onderhoud en kosten. De juiste verlichting, voeding en temperatuur zijn cruciaal. Vergeet ook vergunningen en dierenartsbezoeken niet.

Wat ik geleerd heb is dit: onderschat vooral de lange termijn niet. Een schildpad is geen tijdelijk project.

Let op: dit is mijn persoonlijke ervaring, raadpleeg altijd je dierenarts voor advies op maat.

Overweeg je een schildpad? Of heb je er al eentje? Heb jij ervaring met een bepaald terrarium of merk? Laat het weten in de reacties! 🐢